Stair agus Firicí

Alcide De Gasperi, údar den Aontas

Mon, 10 Nov 2025 17:45:00 +0100

Rugadh Alcide De Gasperi in 1881 i gceantar Iodálach den chuid is mó san Impireacht Ostra-Ungárach; chuir sé i gcoinne an fhaisisteachais go mór. In 1943, bhunaigh sé Páirtí an Daonlathais Chríostaí agus ba é an chéad Phríomh-Aire ar Phoblacht na hIodáile é go dtí 1953. I dteannta Konrad Adenauer agus Robert Schuman, bhí ról lárnach aige i gcur chun cinn na lánpháirtíochta Eorpaí.

Parlaimint na hEorpa, titim Bhalla Bheirlín agus athaontú na Gearmáine

Tue, 07 Oct 2025 17:16:47 +0200

San oíche idir an 9 agus an 10 Samhain 1989, osclaíodh gan choinne ar bith Balla Bheirlín ag an am céanna ar chlis ar rialtas cumannach Phoblacht Dhaonlathach na Gearmáine (GDR). Agus an Cogadh Fuar ar an dé deiridh, bhí athrú mór ag tarlú i stair na hEorpa. Mí ina dhiaidh sin, rinneadh Geata Brandenburg a oscailt go hoifigiúil agus, leis sin, athbhunaíodh go cinnte an tsaorghluaiseacht idir an dá chríoch sa Ghearmáin. Ar an 3 Deireadh Fómhair 1990, baineadh aontú na Gearmáine amach – rud a d’fhág go raibh athrú ó bhonn i ndán do lánpháirtiú na hEorpa.

Konrad Adenauer, comhartha na haontachta agus na síochána

Thu, 08 May 2025 17:30:00 +0200

Bhí ról lárnach ag Konrad Adenauer, an chéad seansailéir a bhí ag Poblacht Chónaidhme na Gearmáine, in atógáil na tíre tar éis an dara cogadh domhanda agus i gcothú na haontachta Eorpaí. Thug sé tús áite don athmhuintearas leis an bhFrainc agus thacaigh sé le lánpháirtiú Eorpach trí thionscnaimh amhail an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach. D’ainneoin saincheisteanna amhail Balla Bheirlín, lean sé de dhua a chaitheamh leis an tsíocháin agus an aontacht a chur chun cinn san Eoraip.

Simone Veil, duine de na mná a bhunaigh an tAontas Eorpach

Tue, 08 Apr 2025 17:45:00 +0200

Bhí ról tábhachtach ag Simone Veil, duine de na mná a bhunaigh an tAontas agus an chéad Uachtarán ar Pharlaimint na hEorpa a toghadh go díreach, ó thaobh aontacht na hEorpa agus cearta an duine a chur chun cinn. D’oibrigh sí ar son chearta na mban, bhí ról lárnach aici sa chomhrac chun ginmhilleadh a dhéanamh dleathach sa Fhrainc, agus réitigh sí an bealach do mhná i róil cheannaireachta. Mar dhuine a tháinig slán ón Uileloscadh, thuig sí an tábhacht a bhain le tabhairt le chéile na hEorpa. Is léiriú é mana an Aontais, ‘aontaithe san éagsúlacht’, ar an oidhreacht a d’fhág sí againn, trína dúthracht i leith an cheartais agus chearta an duine, atá fós ina spreagadh dúinn.

Lá Idirnáisiúnta na mBan

Thu, 06 Mar 2025 17:00:00 +0100

Cuireadh tús le Lá Idirnáisiúnta na mBan sna laethanta tosaigh de ghluaiseachtaí an lucht oibre sna 19ú céad. Ba lá é chun aird a tharraingt ar na bearnaí idir na hinscní agus comóradh a dhéanamh ar an dul chun cinn i dtreo an chomhionannais inscne, agus is amhlaidh atá fós. Tá Parlaimint na hEorpa ar cheann de na hurlabhraithe is glóraí ar son an chomhionannais inscne san Aontas Eorpach. Tá rúin agus dlíthe tábhachtacha curtha i bhfeidhm aici chun cearta ban a chosaint, deiseanna comhionanna a chur chun cinn agus idirdhealú a chomhrac.

Conradh Maastricht agus an fhorbairt atá tagtha air

Thu, 31 Oct 2024 17:00:00 +0100

An 7 Feabhra 1992, shínigh an dá Bhallstát déag a bhí ag na Comhphobail Eorpacha ag an am Conradh Maastricht, arb é an Conradh ar an Aontas Eorpach an t-ainm oifigiúil atá air, in Maastricht na hÍsiltíre. Tháinig sé i bhfeidhm an 1 Samhain 1993, nuair a bhí na Ballstáit go léir tar éis é a dhaingniú. Tharla bunú oifigiúil an Aontais Eorpaigh le Conradh Maastricht, nuair a rinneadh aontas níos comhtháite agus níos cuimsithí de Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa. Tugadh isteach saoránacht den Aontas leis chomh maith.

I gcuimhne ar Srebrenica

Thu, 11 Jul 2024 12:00:00 +0200

An 11 Iúil 1995, ghabh fórsaí Seirbiacha ón mBoisnia, faoi cheannas an Ghinearáil Ratko Mladić, baile Srebrenica in oirthear na Boisnia, ceantar a bhí fógartha mar Limistéar Sábháilte ag na Náisiúin Aontaithe. Sna laethanta ina dhiaidh sin, dúnmharaíodh níos mó ná 8 000 Moslamach go córasach, fir agus buachaillí den chuid is mó, agus cuireadh in olluaigheanna iad. Rinneadh na mílte ban, leanaí agus daoine aosta a dhíbirt le lámh láidir. D’fhulaing idir 20 000 agus 50 000 bean agus cailín foréigean gnéasach. Dúirt na Náisiúin Aontaithe gurbh é an cinedhíothú in Srebrenica an choir is measa a tharla ar chríoch na hEorpa ó tharla an Dara Cogadh Domhanda.

Comóradh 20 bliain ar an méadú is mó a tháinig ar an Aontas Eorpach

Mon, 29 Apr 2024 12:00:00 +0200

San eagrán seo, caithfimid súil siar ar stair na hEorpa chun cloch mhíle mhór a cheiliúradh: comóradh 20 bliain ar an méadú is mó a tháinig ar an Aontas Eorpach. Ar an gcéad lá de mhí Bealtaine 2004, tháinig deich dtír atá i gcroílár na hEorpa isteach san Aontas Eorpach, ag tabhairt naoi dteanga oifigiúla oibre nua leo don Aontas. Ba thráth ceiliúrtha, aontachta agus deiseanna gan teorainneacha é.

I gcuimhne ar íospartaigh na sclábhaíochta agus na trádála trasatlantaí sclábhaithe

Mon, 25 Mar 2024 17:00:00 +0100

Ba chuid dhuairc agus phianmhar de stair an chine dhaonna í an trádáil thrasatlantach sclábhaithe. Mhair sí níos mó ná 400 bliain agus bhí tionchar aici ar níos mó ná 15 mhilliún duine. In ainneoin chealú na sclábhaíochta, tá idé-eolaíochtaí ciníocha fós le feiceáil sa lá atá inniu ann agus is cúis iad le meonta agus iompar idirdhealaitheach. Tá sé mar aidhm le tionscnaimh amhail Lá Idirnáisiúnta na Náisiún Aontaithe i gCuimhne ar Íospartaigh na Sclábhaíochta agus ar an Trádáil Thrasatlantach Sclábhaithe agus Seachtain Frithchiníochais agus Éagsúlachta an Aontais Eorpaigh an comhionannas a chur chun cinn agus sochaí níos cuimsithí a chruthú.

Limistéar Schengen: ag cothú muinín fhrithpháirteach trí dheireadh a chur le teorainneacha

Mon, 12 Feb 2024 17:00:00 +0100

Cuimsíonn Limistéar Schengen fiche a seacht dtír Eorpach: trí Bhallstát is fiche den Aontas Eorpach agus an Íoslainn, Lichtinstéin, an Iorua agus an Eilvéis. Laistigh den Limistéar sin, is féidir taisteal ó stát go stát, agus ní gá déileáil le haon seiceálacha teorann. Cuireadh tús leis in 1985, nuair a chinn cúig Bhallstát de chuid an Aontais deireadh a chur le seiceálacha ar a dteorainneacha inmheánacha.

An Lá Idirnáisiúnta Cuimhneacháin i gCuimhne ar Íospartaigh an Uileloiscthe

Fri, 26 Jan 2024 12:00:00 +0100

In 2005, rinneadh comóradh ar 60 bliain ó shaoradh Champa Auschwitz. An bhliain sin, d’ainmnigh rún de chuid na Náisiún Aontaithe an 27 Eanáir mar Lá Idirnáisiúnta Cuimhneacháin bliantúil i gcuimhne ar íospartaigh an Uileloiscthe. Tagann an focal ‘Holocaust’, nó Uileloscadh, ón nGréigis, agus ciallaíonn sé ‘íobairt le tine’. Úsáidtear é chun cur síos a dhéanamh ar an ngéarleanúint agus ollmharú a rinne réimeas na Naitsithe agus a gcomhghuaillithe ar 6 mhilliún Giúdach san Eoraip. Idir 1933 agus 1945, dhírigh réimeas na Naitsithe agus a gcomhghuaillithe ar ghrúpaí eile chomh maith, mar shampla, muintir na Romach, daoine faoi mhíchumas, daoine Slavacha, mar aon le homaighnéasaigh, agus daoine ó ghrúpaí áirithe reiligiúnacha agus polaitiúla.

Teach Jean Monnet

Mon, 08 Jan 2024 12:00:00 +0100

Is teach deas é le ceann tuí agus comhlaí gorma, agus é i bhfolach i bpáirc ghlas gar do Pháras. Cé a shamhlódh gur sa teach seo a dearadh todhchaí na hEorpa agus a háit ar an ardán domhanda? Mar sin féin, is sa teach seo a mhair agus a d’oibrigh duine d’ailtirí an Aontais Eorpaigh atá againn inniu: Jean Monnet

Tríocha bliain de mhargadh aonair na hEorpa: éachtaí agus dúshláin amach anseo

Mon, 01 Jan 2024 12:00:00 +0100

Tá an margadh aonair ar cheann de na héachtaí is tábhachtaí atá bainte amach ag lánpháirtiú na hEorpa agus ar cheann de na nithe is mó a spreagann é. Bunaíodh an margadh aonair an 1 Eanáir 1993 chun saorghluaiseacht earraí, seirbhísí, daoine agus caipitil a chur ar fáil laistigh den Aontas Eorpach. Ó shin i leith, chuir an margadh aonair borradh faoi chúrsaí trádála agus mhéadaigh sé tábhacht an Aontais mar pháirtí trádála domhanda. Déanann sé an saol níos éasca do shaoránaigh agus cuireann sé borradh faoi fhás agus iomaíochas trí dheiseanna nua a chruthú do ghnólachtaí Eorpacha.